Zmień rozmiar czcionki: przybliż oddal

Produkt Souvenaid® to żywność specjalnego przeznaczenia medycznego. Jest wykorzystywany w terapii żywieniowej pacjentów ze wczesnymi objawami choroby Alzheimera i powinien być stosowany pod nadzorem lekarza.

Kontakt
Program badawczy
Souvenaid został zaprojektowany jako preparat żywienia medycznego dla pacjentów we wczesnym stadium choroby Alzheimera i musi być stosowany pod nadzorem lekarza. Idea tego innowacyjnego preparatu została zapoczątkowana i jest dalej rozwijana przez naukowców z Nutricia Advanced Medical Nutrition.
Zdolność składników odżywczych do wsparcia procesu tworzenia błon i synaps oraz hipoteza, że kombinacja pewnych składników dostarcza klinicznie istotnych korzyści pacjentom cierpiącym na chorobę Alzheimera były naukową podstawą dla powstania i dalszego rozwoju produktu Souvenaid. Produkt ten jest efektem ponad 10-letnich badań w Nutricia Advanced Medical Nutrition w Holandii, które poprzedzały przedkliniczne prace naukowców z Massachusetts Institute of Technology (MIT).

Program badań klinicznych Souvenaid

Wszystkie badania w Programie badań klinicznych Souvenaid są przeprowadzone zgodnie ze standardami dobrej praktyki klinicznej (randomizowane, kontrolowane, podwójnie ślepa próba).

W badaniach klinicznych, pacjenci otrzymywali droga doustna 125 ml Souvenaid każdego dnia od 12 do 24 tygodni. Pacjenci w rozszerzonym badaniu Souvenir II spożywali Souvenaid raz dziennie przez kolejne 24 tygodnie (całkowity czas to 48 tygodni).

Przegląd Programu badań klinicznych Souvenaid u pacjentów z chorobą Alzheimera* 
Badanie N Stadium
choroby Alzheimer
Średnia
MMSE
Leki
na
chorobę
Alzheimera
Czas
trwania
Wskaźnik Wyniki
Souvenir I 225 Średnie 23.9 Nie 12 tygodni WMS-r (opóźnione przywołanie werbalne) ADAS-Cog (13 pozycji) Poprawa pamięci, brak poprawy zdolności poznawczych
Souvenir II 259 Średnie 25.0 Nie 24 tygodni NTB
(wynik Z)
Poprawa pamięci
S-Connect 527 Średnie-umiarkowane 19.4 Tak 24 tygodni ADAS-Cog (11 pozycji) Brak poprawy zdolności poznawczych
LipiDiDiet * 300 (target) Prodromalne - Nie 24 miesięcy NTB
(wynik Z)
W trakcie
WMS-r (Wechsler Memory Scale-revised = Skala Pamięci Wechslera-zrewidowana), ADAS-cog (Alzheimer Disease Assessment Scale on cognition) = Skala oceny choroby Alzheimera w zakresie funkcji poznawczych, NTB (Neuropsychological Test Battery) = Bateria testów neuropsychologicznych. * Badanie LipiDiDiet jest ufundowane przez Unię Europejską (Grant nr 211696).

Źródło

1. Scheltens P, Kamphuis PJ, Verhey F, Olde Rikkert MG, Wurtman R, Wilkinson D i in. Efficacy of a medical food in mild Alzheimer's Disease: a randomized controlled trial. Alzheimer's & Dementia. 2010;6:1-10.

2. Scheltens P, Twisk JWR, Blesa R, Scarpini E, von Arnim CAF, Bongers A, Harrison J, Swinkels SHN, Stam CJ, de Waal H, Wurtman RJ, Wieggers RL, Vellas B, Kamphuis PJGH. Efficacy of Souvenaid in mild Alzheimer’s disease – results from a randomised, controlled trial. J Alzheimers Dis (in press)

3. Shah R i in. Souvenaid® as an add-on intervention in patients with mild to moderate Alzheimer’s disease using Alzheimer’s disease medication: results from a randomized, controlled, double-blind study (S-Connect) . CTAD, San Diego, November 2011; J Nutr Health Aging (Nov suppl.).

4. Freund-Levi i in. The LipiDiDiet study: rationale and study design. CTAD, San Diego, November 2011; J Nutr Health Aging (Nov suppl.).

Souvenir I

Jest to badanie, w którym preparat Souvenaid został po raz pierwszy podany próbie klinicznej w grupie pacjentów z chorobą Alzheimera. Badanie zgodnie z zasadami GCP było randomizowanym oraz kontrolowanym eksperymentem klinicznym (Souvenir I). (1).

Badanie miało na celu sprawdzenie wydajności pamięci i funkcji poznawczych u pacjentów w średnim stadium Alzheimera. Souvenir I było badaniem międzynarodowym, randomizowanym, kontrolowanym, z podwójnie ślepą próbą, w którym zbadano 225 dotychczas nieleczonych farmakologicznei pacjentów w średnim stadium zawansowania choroby Alzheimera (Mini badanie stanu mentalnego [Mini-Mental State Examination MMSE] 20-26 osób włącznie).

Osoby badane były losowo przypisane do grupy otrzymującej preparat Souvenaid lub napoj izokalorycznego. Napój izokaloryczny stosowany w grupie kontrolnej wyglądem oraz smakiem przypominał preparat Souvenaid, był jednak pozbawiony mieszanki składników aktywnych Fortasyn. Obie grupy otrzymywały 125 ml dedykowanego im preparatu żywieniowego , raz dziennie przez 12 tygodni z opcją kontynuowania badania przez kolejne 12 tygodni.

W badaniu zastosowano dwie podstawowe miary efektów, zadania testujące odroczona pamięć słowną (zaczerpnięte ze Skali Pamięci Wechslera – zrewidowanej; WMS-r), które oraz ADAS-cog (Skala oceny choroby Alzheimera dotycząca funkcji poznawczych, składająca się z 13 zmodyfikowanych pozycji), która służyła ogólnej ocenie funkcji poznawczych

Na podstawie wspomnianego testu odroczonej pamięci werbalnej w 12 tygodniu stwierdzono znaczącą poprawę pamięci odroczonej (p=0,021) w grupie pacjentów stosujących Souvenaid w porównaniu do grupy kontrolnej. Po 12 tygodniach 40% pacjentów spożywających Souvenaid wykazało poprawę w wykonaniu opóźnionego przywoływania WMS-r w porównaniu do 24% z grupy kontrolnej (Rysunek 1). Wyniki zmodyfikowanego ADAS-cog nie różniły się między grupami. Souvenaid był tolerowany tak samo dobrze, jak napój kontrolny. Przestrzeganie dziennego spożycia określonego protokołem badania była również bardzo wysoka i wynosiła 94% (Rysunek 2 i 3). Natomiast wskaźnik wycofania z badania był niski: 6,6% w pierwszych 12 tygodniach i 4,8% w kolejnych 12.

Souvenir I wykres

Rysunek 1. Wyniki testu zmiany w funkcjonowaniu pamięci po 12 tygodniach spożywania Souvenaid (zielony) lub napoju kontrolnego (szary) (1).
Zdarzenia niepożądane Souvenaid® (n=113) Napój kontrolny (n=112) P
Układ pokarmowy 18,6% 17,9% 1,000
Procedury diagnostyczne 11,5% 7,1% 0,360
Stan psychiatryczny 6,2% 9,8% 0,338
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze 9,7% 4,5% 0,193
Układ nerwowy 8,0% 8,0% 1,000
Układ ruchowy, mięśniowo-szkieletowy, tkanka łączna 8,0% 3,6% 0,253
Skóra, tkanka podskórna, przydatki 2,7% 6,3% 0,215
Ogólnie, całe ciało 5,3% 4,5% 1,000
Rysunek 2. Brak różnic między grupami w zdarzeniach niepożądanych (1). Najczęstsze zdarzenia niepożądane zostały sklasyfikowane jako niepowiązane z interwencją związaną z badaniem.

Souvenir I wykres drugi

Źródło

1. Scheltens P, Kamphuis PJ, Verhey F, Olde Rikkert MG, Wurtman R, Wilkinson D i in. Efficacy of a medical food in mild Alzheimer's Disease: a randomized controlled trial. Alzheimer's & Dementia. 2010;6:1-10.

Souvenir II

Souvenir II było badaniem randomizowanym, kontrolowanym, z podwójnie ślepą próbą, w którym udział wzieło 259 dotychczas nieleczonych faramakologicznei pacjentów spośród 27 centrów sześciu europejskich krajów (Holandia, Niemcy, Francja, Belgia, Włochy i Hiszpania).

Średnia MMSE wyniosła 25,0. Z 266 pacjentów, 259 było losowo przypisanych do stosowania Souvenaid (n=130) lub izokalorycznego napoju kontrolnego (n=129).

Mierzono pamięć (wynik dla domeny pamięci z Baterii testów neuropsychologicznych [NTB]). Wyniki zostały najpierw zaprezentowane na czterech kongresach „Badania Kliniczne nad Chorobą Alzheimera” (“Clinical Trials on Alzheimer’s Disease [CtAD]”) w San Diego w listopadzie 2011 [2]. Badania te wykazały, że w ciągu 24 tygodni Souvenaid znacząco poprawił ustalony wcześniej wskaźnik funkcjonowania pamięci (Rysunek 4). Souvenaid był dobrze tolerowany i stosowanie się do zaleconego dziennego spożycia produktu wyniosła >90% (Rysunek 5 i 6).

Souvenir II wykres pierwszy Rysunek 4. Zmiany obserwowane w funkcjonowaniu pamięci na podstawie badania z wykorzystaniem baterii testów NTB. Czas trwania obserwacji 24 tygodnie. Wykres obrazuje średnie różnice obserwowane w czasie trwania badania pomiędzy wartością wyjściową przypisaną pamięci w obu grupach pacjentów a zmianami oceny pamięci w kolejnych punktach czasowych).

Układ ciała Souvenaid® (n=130) Napój kontrolny (n=129 Wartość P
Całe ciało 11 (8,5%) 20 (15,5%) p=0,125
Zaburzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego 11 (8,5%) 18 (14,0%) p=0,237
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe 22 (17,1%) 30 (23,3%) p=0,277
Zaburzenia metaboliczne i odżywiania 13 (10,1%) 9 (7,0%) p=0,505
Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego 10 (7,8%) 9 (7,0%) p=1,000
Zaburzenia psychiatryczne 15 (11,6%) 16 (12,4%) p=1,000
Zaburzenia układu oddechowego 10 (7,8%) 15 (11,6%) p=0,400
Zaburzenia skóry i przydatków 4 (3,1%) 10 (7,8%) p=0,168
Inne 8 (6,2%) 8 (6,2%) p=1,000
Rysunek 5. Brak różnic w działaniach niepożądanych pomiędzy grupami (1). Większość zaraportowanych działań niepożądanych zostało ocenionych jako „niezwiązane” lub „mało prawdopodobne, aby było powiązane” z badaniem.

Souvenir II wykres pierwszy Rysunek 6. Przestrzegania zaleconego i określonego protokołem badania dziennego spożycia (1).

Źródło

1. Scheltens P, Kamphuis PJ, Verhey F, Olde Rikkert MG, Wurtman R, Wilkinson D i in. Efficacy of a medical food in mild Alzheimer's Disease: a randomized controlled trial. Alzheimer's & Dementia. 2010;6:1-10.

2. Scheltens P, Twisk JWR, Blesa R, Scarpini E, von Arnim CAF, Bongers A, Harrison J, Swinkels SHN, Stam CJ, de Waal H, Wurtman RJ, Wieggers RL, Vellas B, Kamphuis PJGH. Efficacy of Souvenaid in mild Alzheimer’s disease – results from a randomised, controlled trial. J Alzheimers Dis (in press)

S-Connect

S-Connect to badanie randomizowane, kontrolowane, z podwójnie ślepą próbą, które trwało 24 tygodnie, a udział w nim wzięło 527 pacjentów ze średnim-umiarkowanym stadium choroby Alzheimera, którzy uzyskali wynik MMSE od 14 do 24. Wszyscy pacjenci stosowali AChEI i/lub NMDAr-antagonist przez 4 miesiące przed rozpoczęciem badania i stosowali je także przez cały czas trwania badania. Głównym kryterium oceny skuteczności była zmiana w funkcjonowaniu poznawczym: subskala ADAS-cog (standardowe 11 pozycji).

Wyniki zostały najpierw zaprezentowane na czterech kongresach „Badania Kliniczne nad Chorobą Alzheimera” (“Clinical Trials on Alzheimer’s Disease [CtAD]”) w San Diego w listopadzie 2011 (1). Nie zidentyfikowano różnic w wyznaczonym wskaźniku efektywności ADAS-cog pomiędzy grupą, która stosowała Souvenaid i grupą kontrolną. Souvenaid był dobrze tolerowany w kombinacji ze standardowymi lekami na chorobę Alzheimera.

Źródło

1. Shah R i in. Souvenaid® as an add-on intervention in patients with mild to moderate Alzheimer’s disease using Alzheimer’s disease medication: results from a randomized, controlled, double-blind study (S-Connect) . CTAD, San Diego, November 2011; J Nutr Health Aging (Nov suppl.).

Dodatkowe informacje

Dodatkowe informacje o testach pamięci użytych w badaniach Souvenaid. WMS-r: Test WMS jest powszechnie stosowanym, dobrze zwalidowanym testem pamięci epizodycznej (pamięć codziennych wydarzeń) WMS składa się z kilku podtestów:

  • Dodawanie przestrzenne, pamięć figur, pamięć projektowania, ogólny obraz poznawczy, pamięć werbalna, pary skojarzone werbalne i odtworzenie wizualne.
  • Wykonanie testu jest raportowane za pomocą 5 indeksów: pamięci słuchowej, pamięci wizualnej, wizualnej pamięci roboczej, pamięci natychmiastowej, odpamiętania odroczonego

W badaniu Souvenir I wskaźnikiem pamięci była zmiana w 12 tygodniu w stosunku do początkowego wyniku w teście mierzącym odroczoną pamięć słowną WMS-r. Pacjenci byli proszeni o uważne wysłuchanie krótkiej historii, a potem byli proszeni o przywołanie tylu informacji, ile zdołali. Oznaczano przywołania specyficznych części historii, a pacjenci byli proszeni o użycie w miarę możliwości dokładnie takich samych słów, jak w opowieści. Po 30 minutowej przerwie pacjenci byli pytani o to, co zapamiętali z historii. Oceny pamięci były na skali 0-25 (niższy wynik wskazuje na bardziej poważne zaburzenie pamięci). Drugim wskaźnikiem była pamięć natychmiastowa.

WMS został użyty w badaniu Souvenir I ponieważ dostarcza wrażliwej oceny pamięci epizodycznej, która ulega wpływowi choroby Alzheimera bardzo wcześnie. WMS mierzy natychmiastową i odroczoną pamięć werbalną i jest powszechnie stosowany w badaniach klinicznych.

NTB: Bateria testów neuropsychologicznych to zbiór standaryzowanych, dobrze zwalidowanych testów wybranych do oceny różnych obszarów poznawczych. NTB w badaniu Souvenir II było wrażliwe na pacjentów w średnim stadium choroby Alzheimera i składało się z następujących zadań poznawczych:

  • Wyniki w zakresie pamięci
  • Test Reya (Rey Auditory Verbal Learning Test [RAVLT]): natychmiastowe, odroczone i rozpoznanie
  • Skala pamięci Wechslera (WMS): natychmiastowe i odroczone pary skojarzone werbalne
  • Wynik w zakresie wykonawczym
  • Podtest: pamięć cyfr WMS-r; Trail making tests A i B; biegłość kategorii; Controlled Oral Word Association Test (COWAT); Litera-cyfra podmiana
  • Zadanie na orientację ze Skali oceny choroby Alzheimera w zakresie funkcji poznawczych (Alzheimer’s Disease Assessment Scale on Cognition [ADAS-cog])

NTB został użyty jako wskaźnik w badaniu Souvenir II ponieważ pozwala na szczegółową ocenę różnych obszarów poznawczych, jest wrażliwy na wczesne zmiany poznawcze. Składniki są standaryzowane i dobrze zwalidowane. Jest dobrze znany i powszechnie używany badaniach klinicznych i diagnozie klinicznej.

Badania kliniczne

W badaniach przedklinicznych wykazano, że wzbogacenie diety w pewne składniki odżywcze (1) zwiększa wzrost kolców dendrytycznych, białek synaptycznych i neurytów (1-3), wszystkich składników tworzenia synaps.

Największe efekty zaobserwowano przy użyciu kombinacji składników. Wykazano, że podawanie tych substancji poprawia proces uczenia się i pamięci w modelach przedklinicznych (4-5). Wyniki tych badań dostarczają naukowego uzasadnienia dla opracowanego składu preparatu Souvenaid.

Souvenaid dostarcza prekursorów żywieniowych i kofaktorów, które razem pomagają w tworzeniu synaps.

Badania kliniczne Rysunek 7.Prekursor żywieniowy urydyna zwiększa wzrost neurytów in vitro: niebieskie: jądro; zielone: cytoszkielet aktynowy. Zdjęcia za zgodą Dr Verheijen, VU Free University Amsterdam.

Żródło

1. Wurtman RJ, Ulus IH, Cansev M, Watkins CJ, Wang L, Marzloff G. Synaptic proteins and phospholipids are increased in gerbil brain by administering uridine plus docosahexaenoic acid orally. Brain Res. 2006;1088:83-92.

2. Pooler AM, Guez DH, Benedictus R, Wurtman RJ. Uridine enhances neurite outgrowth in nerve growth factor-differentiated PC12 [corrected]. Neuroscience. 2005;134:207-14.

3. Sakamoto T, Cansev M, Wurtman RJ. Oral supplementation with docosahexaenoic acid and uridine-5'-monophosphate increases dendritic spine density in adult gerbil hippocampus. Brain Res. 2007 Nov 28;1182:50-9.

4. Holguin S, Huang Y, Liu J, Wurtman R. Chronic administration of DHA and UMP improves the impaired memory of environmentally impoverished rats. Behav Brain Res. 2008;191:11-6.

5. Holguin S, Martinez J, Chow C, Wurtman R. Dietary uridine enhances the improvement in learning and memory produced by administering DHA to gerbils. FASEB J. 2008;22:3938-46.

go to top menu